Zorunlu Kontenjan ve Teşvik Ayrımı
İş hukuku kurallarına göre, aynı il sınırları içinde 50 veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerleri, %3 oranında engelli işçi çalıştırmakla yükümlüdür. Bu yasal bir zorunluluktur ve uyulmaması halinde her ay için ciddi idari para cezaları (2026 yılı için her bir işçi başına 37.748 TL) uygulanır.
50 Çalışan Altı İşletmeler İçin Fırsat
Engelli çalıştırma kontenjanı ile 14857 prim teşviki farklı hukuki kurumlardır. Prim teşviki yalnızca kontenjan dahilinde çalışan personellerle sınırlı değildir. 50'den az çalışanı olan işyerleri (zorunluluğu olmayanlar) veya zorunlu kontenjanının üzerinde engelli personel çalıştıran işletmeler de uygun şartları sağladıklarında bu teşvikten faydalanabilirler.
Teşvikten Yararlanma Şartları Nelerdir?
İşletmenizde çalıştırdığınız engelli bir personel için MUHSGK bildiriminde 14857 kanun numarasını kullanabilmeniz için aşağıdaki şartların birlikte sağlanması zorunludur:
Yetkili tam teşekküllü sağlık kuruluşlarınca düzenlenmiş geçerli bir rapor bulunmalı ve tüm vücut fonksiyon kaybının en az %40 olduğu belgelenmelidir.
Sağlık kurulu raporu tek başına yeterli değildir. Sigortalının mutlaka İŞKUR sisteminde "engelli statüsünde" aktif olarak kayıtlı olması gerekmektedir.
Sigortalı, e-SGK sistemindeki "Engelli ve İşsizlik Teşvik Yönetimi" ekranından 14857 kanun numarası kapsamında tanımlanmış ve ilgili dönem için aktif hale getirilmiş olmalıdır.
SGK Borç Kontrolünde İnce Detay
SGK'nın 14857 teşviki için yayımladığı güncel şartlarda "Türkiye genelinde vadesi geçmiş borç bulunmaması" şartı doğrudan sayılmamaktadır. Ancak; 5510 sayılı Kanun kapsamında uygulanan 5 puanlık genel indirim için borçsuzluk şartı aranır. Eğer şirketinizin borcu varsa genel indirim uygulanmaz; sadece 14857’nin kendi kapsamındaki "alt sınır" desteği tahakkuk edebilir. Bu nedenle teşvik kodları seçilirken e-SGK cari borç ekranı çok dikkatli okunmalıdır.
2026 Yılı Maliyet ve Teşvik Avantajı Tablosu
2026 yılında standart bir (4/1-a) sigortalı için toplam prim oranı %38,75'tir. Bu oranın %15'i sigortalı (işçi) payı, %23,75'i ise işveren payıdır. İşveren payının %2'lik kısmı işsizlik sigortası fonuna gider. 14857 teşviki, kalan %21,75'lik sosyal sigorta primi işveren hissesini kapsar.
| Prim Tahakkuk Kalemi | Tutar (TL) |
|---|---|
| Teşviksiz Toplam Prim (%38,75) | 12.799,13 TL |
| Hazinece Karşılanan Teşvik Avantajı (%21,75) | 7.184,03 TL |
| Sigortalı Payı (İşçi Ücretinden Kesilen - %15) | 4.954,50 TL |
| İşverenin Ödemeye Devam Edeceği İşsizlik Primi (%2) | 660,60 TL |
| Teşvik Sonrası Ödenecek Net SGK Tahakkuku | 5.615,10 TL |
Not: 33.030,00 TL'nin üzerindeki brüt maaşlar için de Hazine desteği (avantaj tutarı) asgari ücrete isabet eden kısımla, yani 7.184,03 TL ile sınırlandırılacaktır. Üzerinde kalan tüm prim yükü işverene aittir.
Bordro Süreçleri İçin Adım Adım Zaman Çizelgesi
-
Adım 1: İŞKUR Bildirimi (İlk 15 Gün)
Eğer engelli personel İŞKUR aracılığı olmadan doğrudan işe alındıysa, işe başlama tarihinden itibaren en geç 15 iş günü içinde İŞKUR’a bildirim ve tescil yapılmalıdır. Tescil edilmeyen işçi için e-SGK aktivasyonu yapılamaz.
-
Adım 2: Geriye Dönük Teşvik Kodlaması (Ek 17 Süresi)
Bildirim yasal süresinde kanun numarası seçilmeden (örneğin 0000 koduyla) verilmişse; ilgili ayı takip eden altı ay içinde e-SGK üzerinden "Ek 17" kapsamında başvurularak 14857 koduna dönüştürme (geriye dönük yararlanma) talep edilebilir.
-
Adım 3: Asgari Ücret Desteği İle Birlikte Kullanım
14857 teşviki, 2026 yılı Asgari Ücret Desteğinden (günlük 42,33 TL) yararlanmanıza engel değildir. Şirket genel asgari ücret desteği şartlarını sağlıyorsa, 14857 kodlu günler de otomatik olarak indirime tabi tutulur.