İşletmelerin mali tablolarının dönemsellik ilkesi gereği her üç ayda bir kapatılarak vergilendirilmesi, geçici verginin omurgasını oluşturur. Ancak amortismanlardan binek oto sınırlamalarına, tahakkuk kayıtlarından ödenmeyen primlere kadar pek çok unsur matrahı doğrudan etkilemektedir.
Geçici Vergi Beyanında Kanuni Hadler ve Sınırlar (2026)
Özellikle Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. ve 68. maddeleri uyarınca binek otomobil giderlerinde ve VUK uyarınca şüpheli ticari alacak karşılıklarında uygulanan yasal sınırlar 2026 yılı için aşağıdaki gibi güncellenmiştir:
| Gider veya Karşılık Türü | 2026 Yasal Sınırı (TL) |
|---|---|
| Binek Otomobil Aylık Kira Gideri Sınırı (KDV Hariç) | 46.000 TL |
| Binek Oto ÖTV + KDV Gider Yazılabilir Sınır | 1.200.000 TL |
| Binek Oto Amortisman Sınırı (Vergisiz) | 1.380.000 TL |
| Vergilerin Maliyete Eklendiği/İkinci El Alım Sınırı | 2.600.000 TL |
| Şüpheli Alacak Karşılığı (Dava/İcra Şartı Aranmayan) | 25.000 TL |
Yıllara Yaygın İnşaat İşlerinde Geçici Vergi İstisnası
Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleriyle uğraşan müteahhitlik şirketleri, bu projelerine yönelik peşin geçici vergi ödemezler. İşin kârı veya zararı, işin fiilen tamamlandığı veya idare tarafından geçici kabul tutanağının onaylandığı tarih itibariyle kesinleşir ve o yılın yıllık beyannamesinde topluca beyan edilir. Ancak yıl içinde yapılan istihkaklardan %5 oranında stopaj kesintisi yapılması zorunludur.
Matrah Tespitinde Gözden Kaçan 4 Kritik Detay
1. geçici vergi döneminde tahakkuk eden vergi ödenmemiş olsa dahi, aynı yılın 2. dönem beyannamesinden mahsup edilebilir. Bu kural sadece cari yıl içi geçişlerde geçerlidir; yıllık beyannamede mahsup için "ödeme" şarttır.
İlgili ayda tahakkuk edip yasal süresinde ödenmeyen SGK primleri gider olarak kabul edilmez. Vergi matrahına KKEG (Kanunen Kabul Edilmeyen Gider) olarak eklenmesi zorunludur. Ödendiği geçici vergi döneminde matrahtan düşülebilir.
2023 yılında bilançolara uygulanan enflasyon düzeltmesi sonucu ortaya çıkan geçmiş yıl zararları, mali bir zarar niteliği taşımaz. Bu nedenle geçici vergi veya kurumlar vergisi beyannamesinde matrahtan indirim konusu yapılamaz.
Örneğin, beyan ettiğiniz matrah 500.000 TL, ancak denetimde olması gereken matrah 540.000 TL çıktıysa; aradaki 40.000 TL'lik fark %10'un altında olduğu için idare tarafından herhangi bir düzeltme talebi veya vergi ziyaı cezası uygulanmaz.
Muhasebe Departmanları İçin Son Kontrol Listesi
- Amortisman listeleri güncellenip, ilgili gider hesaplarına yansıtıldı mı?
- Dövizli cari hesaplar, banka ve kasalar değerlenip kur farkları gelir/gider hesaplarına alındı mı?
- Finansman Gider Kısıtlaması (FGK) hesaplaması yapılıp KKEG'ye eklendi mi?
- Fiili stok ve sabit kıymet sayımları muhasebe kayıtlarıyla (mizan) örtüşüyor mu?
- Geçmişten gelen "Yenileme Fonu" varsa, 3 yıllık bekleme süresi kontrol edildi mi?