İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) standartları, özellikle yeraltı maden işletmeleri gibi yüksek riskli (tehlikeli/çok tehlikeli) sınıflarda sıfır tolerans ilkesiyle yönetilmelidir. 21 Temmuz 2026'da yayımlanan "İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelik" ile "Maden İşyerlerinde İSG Yönetmeliği" değişiklikleri, şirketlerin operasyonel altyapılarında ciddi revizyonlar gerektirmektedir.
Madenlerde İşin Durdurulmasını Gerektiren Haller (Ek-1)
Aşağıdaki şartların sağlanmaması durumunda idari para cezasının ötesine geçilerek maden ocağındaki faaliyetler doğrudan durdurulacak ve mühürlenecektir:
- Ana havalandırma fanının durması halinde, derhal çalışacak bir "yedek havalandırma fanının" bulunmaması.
- Ana ve yedek havalandırma fanlarının, elektrik kesintisinde otomatik devreye girecek "yedek güç sistemine" bağlı olmaması.
- Su tahliyesi, insan nakli sistemleri ve tali fanların enerji kesintisinde farklı iki elektrik hattına veya yedek güç sistemine bağlı olmaması.
Tali ve Yedek Havalandırma Kurallarındaki Yenilikler
Maden işletmelerinin teknik ve altyapı ekiplerinin, havalandırma kurgularını aşağıdaki yeni emredici kurallara göre revize etmesi yasal bir mecburiyettir:
Tali havalandırma sadece hazırlık ve kurtarma bölgelerinde uygulanabilir. Kullanılan vantüpler antistatik ve alev yürütmez olmalı, fanın yedeği ise kuruluma hazır şekilde hemen fanın yanında bekletilmelidir.
Tali fanın devre dışı kalması durumunda bölgedeki tüm çalışanlar derhal tahliye edilecek; uygun hava kalitesi sağlanmadan bölgeye ve etkilenebilecek diğer tehlikeli alanlara kesinlikle giriş yapılmayacaktır.
Grizulu ocaklarda yedek havalandırma fanının derhal devreye girdiğine ilişkin en geç ayda bir kez test yapılacak ve bu süreç "sağlık güvenlik dokümanı" standartlarında resmi kayıt altına alınacaktır.
Geçiş Süreci ve Yürürlük Takvimi
Yönetmelikteki yükümlülüklerin tamamı aynı gün başlamamaktadır. İşletmelere altyapı yatırımlarını (jeneratör vb.) tamamlamaları için kritik bir geçiş süresi tanınmıştır:
| İlgili Düzenleme ve Yükümlülük Tipi | Yürürlük (Zorunluluk) Tarihi |
|---|---|
| Tanımlar ve Tali Havalandırma Kuralları Yeni tanımların eklenmesi, vantüp kuralları, tahliye mecburiyeti ve yedek fan bulundurma şartı. |
21 Temmuz 2026 (Yayımlandığı Gün) |
| Grizulu Ocaklarda Aylık Testler Yedek fanların otomatik devreye girme testlerinin ayda bir yapılıp kayıt altına alınması. |
21 Temmuz 2026 (Yayımlandığı Gün) |
| Yedek Güç Sistemine Bağlılık (Ek-1 c bendi) Ana ve yedek fanların, jeneratör gibi bağımsız bir yedek güç sistemine bağlanma zorunluluğu. |
30 Haziran 2027 (Geçiş Süresi Tanındı) |