Cari Risk & Yaşlandırma – Bakiye Politikası, Limit ve Teminatlar
Kısa Cevap
Sağlam bir cari risk yönetimi, satış büyürken tahsilat hızını ve nakit güvenliğini korur. İstanbul Mali Müşavirlik olarak yaşlandırma raporları, kredi limitleri ve teminat yönetimini; ön muhasebe dashboard’u ve POS mutabakatı ile birlikte kurguluyoruz.
Risk Modeli İçin Veri Seti
- Satış/Tahsilat Geçmişi: Gün/ay bazlı ciro, vade ve DSO (tahsil süresi).
- Vade Davranışı: Müşteri bazında gecikme profili ve itiraz geçmişi.
- Teminat Durumu: Çek/senet, teminat mektubu, ipotek; geçerlilik ve tutar.
- Hukuki Kayıtlar: İcra/uyuşmazlık; protokol/taahhütler.
Yaşlandırma Raporu (0-30/31-60/61-90)
Yaşlandırma; vadesi dolmuş bakiyeleri kovalara (0-30 / 31-60 / 61-90 / 90+) ayırır. Her kova için aksiyon ve sorumlular tanımlanmalıdır.
| Kova | Eşik | Önerilen Aksiyon |
|---|---|---|
| 0-30 gün | Tolerans: 5 iş günü | Hatırlatma e-posta + telefon; sevkiyatlar normal. |
| 31-60 gün | Limit %50’ye çek | Yeni sevkiyat onaya tabi; kısmi tahsil şartı. |
| 61-90 gün | Limit dondur | Teminat bozma uyarısı; yapılandırma teklif et. |
| 90+ gün | Hukuki hazırlık | Teminat tahsili/icap; avukat süreci ve protokol. |
Kredi Limiti & Bakiye Politikası
- Başlangıç Limiti: Sektör/ciro, ödeme alışkanlığı ve teminat kalitesine göre.
- Dinamik Güncelleme: DSO artarsa limit otomatik düşsün; risk skoru ↔ limit bağlantısı.
- Sevkiyat Kuralı: “Vadesi 60+ açık olan müşteride yeni sevkiyat onaya tabi.”
- Bloke/Taksitli Satış: Pos bloke süresi ve çek vadesi limit hesabına katılsın.
Teminat Yönetimi (Çek/Senet, TM, İpotek)
#1 Çek/Senet
- Portföy–Tahsilde–Teminatta ayrımıyla alt hesaplarda izleyin.
- Vade yaklaşınca uyarı üretin; karşılıksız/iaade senaryosuna ayrı akış tanımlayın.
#2 Teminat Mektubu (TM)
- Geçerlilik tarihi, banka, tutar; sözleşme referansı zorunlu alan olsun.
- Teminat, limitin üstünde satış için şart koşulabilir.
#3 İpotek/Rehin
- Rayiç değer güncellemesi ve sigorta takip planı oluşturun.
- Satış indirimi yerine teminat/peşinat kombinleri deneyin.
Uyarı Akışı & Tahsilat Süreci
- Uyarılar: 30/60/90 eşiklerinde otomatik bildirim; “açık BA/BS”, “itibarsız çek” uyarıları.
- Ödeme Planı: Mail şablonları + taksitlendirme protokol şablonları hazır bulunsun.
- Mutabakat Sıklığı: Aylık BA/BS; yüksek riskte 15 günlük mini mutabakat.
BA/BS Mutabakat & Sözleşme Dayanakları
BA/BS mutabakatlarını düzenli yapın; itirazlar için kanıtlama yükü ve sözleşme hükümleri hazır olsun. Sevkiyat şartları ve vade/iskonto metinleri sözleşmede açıkça yazılsın.
Dashboard & Entegrasyon
Yaşlandırma, limit ve teminat verilerini dashboard’da tek ekrana taşıyın. POS tahsilatları ve bloke günlerini POS rehberi ile uyumlu izleyin; e-irsaliye/e-fatura referanslarını e-irsaliye senaryoları üzerinden bağlayın.
SSS
Limit artışını neye göre yapmalıyım?
DSO düşüşü, teminat kalitesi artışı ve gecikme oranının azalmasıyla; ayrıca müşteri kârlılığı ve iade/şikâyet oranlarını da izleyin.
Yaşlandırmayı haftalık mı aylık mı alalım?
Standart aylık; yüksek hacim/riskli segmentte haftalık mini rapor ve günlük uyarı önerilir.
Çek teminatını nasıl iskonto etmeliyim?
Bankanın kırdırma oranı ve tarihe kalan gün sayısına göre iskonto ederek “gerçekleşebilir teminat” hesaplayın.
İstanbul Mali Müşavirlik olarak cari risk yönetimini; sözleşme, muhasebe ve raporlama katmanlarıyla birlikte kurguluyoruz. Daha fazla bilgi için Hakkında ve Hizmetlerimiz sayfalarımıza göz atabilirsiniz.