Şirketlerin yıl sonu bilançolarında kârlılık oranları yüksek olmasına rağmen, yasal muafiyetler kullanılarak vergi dışı bırakılan devasa kazançlar Hazine ve Maliye Bakanlığının radikal adımlar atmasına neden olmuştur. Yeni düzenlemeler, sadece vergiden kaçınmayı engellemekle kalmamış; sanayici, ihracatçı ve uluslararası hizmet veren şirketlere yepyeni avantajlar tanımlamıştır.
Sanayiciye %12.5 İndirim ve İhracat Çakışması (Yeni Dönem)
7582 sayılı kanun ve 26 Seri No'lu tebliğ ile imalatçıların uzun zamandır beklediği müjde yasalaşmıştır. Eskiden sanayicilere uygulanan 1 puanlık kurumlar vergisi indirimi, devasa bir artışla 12.5 puana çıkarılmıştır. Ancak bu indirimin kullanımında hassas bir bilanço hesabı vardır:
Sanayi Sicil Belgesine sahip üreticiler ve Tarım Bakanlığı tescilli zirai üreticiler bu haktan yararlanır. Ancak şirket hem ürettiği ürünü hem de dışarıdan alıp-sattığı ticari malı satıyorsa, sadece "üretimden doğan kazanç (ticari bilanço kârına oranlanarak)" üzerinden %12.5 vergi ödenir.
İhracat yapan firmaların 5 puanlık genel bir KV indirim hakkı vardır. Ancak bir şirket hem sanayici (%12.5 hak sahibi) hem de kendi ürettiği malı ihraç ediyorsa, matraha ayrıca 5 puan inilmez. Sadece en avantajlı olan %12.5 indirim uygulanır.
Transit Ticaret ve İFM'ye Özel İstisnalar
Yurt dışından satın alınan malların Türkiye sınırlarına sokulmadan doğrudan başka bir ülkeye satılması (veya buna aracılık edilmesi) halinde, elde edilen kazancın %95'i Kurumlar Vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılır. Bu haktan yararlanmanın tek bir kırmızı çizgisi vardır: Kazancın beyanname verilme süresine kadar Türkiye'ye transfer edilmiş olması.
Eğer şirket bu operasyonu İstanbul Finans Merkezi'nde (İFM) kurulu ve katılımcı belgeli bir yapı üzerinden yapıyorsa (veya 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu uyarınca İFM'de Nitelikli Hizmet Merkezi kurmuşsa), bu indirim oranı %100'e çıkar.
Serbest Bölgelerde İstisnanın Alanı Genişledi
Eski mevzuatta serbest bölgede üretim yapan firmaların kazançlarının vergiden istisna olması için ürettikleri malları sadece "yurt dışına" satmaları gerekiyordu. 7577 sayılı yasa ile 1 Ocak 2026'dan itibaren; serbest bölgede üretilen malların aynı serbest bölge içine veya Türkiye'deki başka bir serbest bölgeye satılmasından elde edilen kazançlar da kurumlar vergisinden tamamen istisna edilmiştir.
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi ve İndirimler Tablosu
Hesaplanan normal kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki ticari kurum kazancının %10'undan az olamaz. Ancak kanun koyucu, yatırımı ve ülkeye döviz girişini cezalandırmamak için Asgari KV hesabından bazı kalemlerin düşülmesine izin vermiştir.
| İstisna / İndirim Türü | Asgari Vergi Hesabından Düşülebilir mi? |
|---|---|
| İştirak Kazançları İstisnası (Yurt İçi) | Evet, Düşülür |
| Serbest Bölge / Teknokent / Ar-Ge İndirimi | Evet, Düşülür |
| Transit Ticaret ve Nitelikli Hizmet Merkezi (%95) | Evet, Düşülür (Yeni Eklendi) |
| Bağış ve Yardımlar (Sponsorluk dahil) | Hayır, Düşülemez (Vergiye Tabi) |
| Taşınmaz Satış Kazancı İstisnası | Hayır, Düşülemez (Vergiye Tabi) |