E-Vatandaşlık ve Sıfır Vergi Yanılgısı!
İnternette sıkça karşılaşılan "Estonya'da e-Vatandaş ol, Dubai'de Freezone şirketi kur, hiç vergi ödeme" pazarlaması, Türkiye'de yaşayan girişimciler ve yatırımcılar için büyük bir vergi cezası tuzağıdır. Uluslararası bilgi paylaşımı (CRS) sayesinde Türkiye Maliyesi, yurt dışındaki hesaplarınızı görmektedir. Yurt dışında ödenmeyen vergiler, CFC kuralları gereği doğrudan sizin şahsınızdan veya Türkiye'deki şirketinizden cezalı (Vergi Ziyaı) olarak tahsil edilir.
Kontrol Edilen Yabancı Kurum (CFC) Nedir?
CFC (Controlled Foreign Company) kuralları, mükelleflerin kârlarını vergi oranlarının düşük olduğu "Vergi Cenneti" ülkelere (Malta, BAE, Hollanda vb.) kaydırarak Türkiye'de vergi ödemekten kaçınmalarını engellemek için çıkarılmış uluslararası bir yasal zırhtır. Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca, yurt dışındaki şirketinizin CFC sayılabilmesi için aşağıdaki 4 şartın BİRLİKTE gerçekleşmesi gerekir:
Yurt dışındaki şirketin sermayesinin, kâr payının veya oy hakkının en az %50'sine doğrudan veya dolaylı olarak Türkiye'den sahip olunması.
Şirket kârının %25 veya daha fazlasının pasif nitelikli gelirlerden (Faiz, temettü, kira, lisans, menkul kıymet satışı vb.) oluşması.
Yurt dışındaki iştirakin ticari bilanço kârı üzerinden o ülkede ödediği fiili (efektif) gelir ve kurumlar vergisi yükünün %10'dan az olması.
Yurt dışındaki şirketin ilgili yıldaki gayrisafi hasılatının (cirosunun) 100.000 TL karşılığı yabancı parayı geçmesi.
Türkiye'de Vergilendirme Zorunluluğu
Eğer yurt dışındaki şirketiniz bu şartlara uyuyorsa; elde ettiğiniz kârı Türkiye'ye transfer etmeseniz (yurt dışı bankasında tutsanız) dahi, bu kâr Türkiye'deki Kurumlar veya Gelir Vergisi beyannamenize dahil edilerek vergilendirilir.
Hangi Ülkelerde Kurulan Şirketler Risk Altında?
Türk girişimcilerin en çok tercih ettiği ülkeler ve CFC risk analizleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Kuruluş Yapılan Ülke | Vergi Sistemi Özeti | CFC (Türkiye) Vergi Riski |
|---|---|---|
| Estonya (e-Residency) | Kâr dağıtılmadığı sürece Kurumlar Vergisi %0'dır. | Çok Yüksek: Vergi %0 olduğu için (%10'un altında), kârı çekmeseniz bile Türkiye'de vergi doğar. |
| Dubai (BAE Freezone) | 1 Haziran 2023 itibarıyla %9 vergi getirildi (Belli muafiyetler var). | Yüksek: %9 vergi oranı, Türkiye'nin aradığı %10 efektif vergi yükü sınırının altında kalır. |
| Malta | %35 vergi tahsil edilir, ancak yatırımcıya 6/7 oranında (%30) iade yapılır. Efektif oran %5'e düşer. | Yüksek: İade sonrası efektif vergi %5 olduğu için CFC kuralları doğrudan işler. |
| ABD (LLC - Single Member) | Gelir şahsa (Pass-through) yansır. ABD'de fiziksel bağ yoksa vergi %0 olabilir. | Değişken: Duruma göre Şahsi Gelir Vergisi veya CFC üzerinden Türkiye'de vergi doğabilir. |
Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA)
Eğer yurt dışında kurduğunuz şirket CFC kurallarına takılıyorsa veya o ülkeden Türkiye'ye kâr payı (temettü) getiriyorsanız, aynı gelir üzerinden hem o ülkeye hem de Türkiye'ye vergi ödemek (Çifte Vergilendirme) zorunda kalmazsınız. Türkiye'nin 80'den fazla ülke ile yaptığı Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) devreye girer.