Nitelikli yazılımcıları, mühendisleri ve üst düzey yöneticileri (C-Level) şirket bünyesinde tutmak, global rekabette olan teknoloji firmaları ve start-up'lar için en büyük zorluklardan biridir. Bu sorunu çözmek için küresel arenada "Stock Option" olarak bilinen, çalışanlara şirketten pay senedi (hisse) verilmesi yöntemi kullanılır. GVK 17. maddede yapılan son güncellemeler, Türkiye'deki teknogirişim ekosistemini ağır gelir vergisi yüklerinden büyük oranda kurtarmıştır.
Kimler Bu İstisnadan Yararlanabilir?
Bu vergi istisnasından her anonim şirket faydalanamaz. Yasa metnine göre bu teşvik, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterlere göre "Teknogirişim Şirketi" niteliğini haiz işverenler için geçerlidir. Teknokent veya Ar-Ge merkezi statüsünde olan inovatif girişimlerin, hisse dağıtımı operasyonundan önce mutlaka kurumsal danışmanlık alarak "Nitelik Tespitini" yaptırmaları zorunludur.
Yeni Tebliğ ile Gelen 3 Büyük Esneklik
Maliye İdaresi, 335 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile çalışan lehine şu iyileştirmeleri yapmıştır:
İstisna Tavanı İki Katı
Eski sistemde çalışana sağlanan menfaatin sadece "1 yıllık brüt maaşı" kadarlık kısmı vergiden muaf tutulabiliyordu. Yeni düzenleme ile bu sınır "2 yıllık brüt maaş" tutarına yükseltildi. Personel artık çok daha yüksek değerde hisseyi stopajsız alabilecektir.
Tahmini Maaş Hesaplaması
Hisse verildiği ay çalışanın "yıllık toplam brüt ücreti" henüz tam bilinemiyorsa, o ayki brüt maaş 12 ile çarpılır ve çıkan sonucun iki katı istisna sınırı kabul edilir. Yıl sonunda gerçek maaş belli olduğunda düzeltme (mahsup) yapılır.
Grup Şirketi Hisseleri
Çalışana sadece maaş aldığı şirketin değil, işverenin de içinde bulunduğu aynı şirketler topluluğundaki (grup şirketlerindeki) diğer firmaların pay senetleri verilirse, bu hisseler de vergi istisnası kapsamında değerlendirilir.
Hisse Erken Satılırsa Ne Olur? (Vergi İade Tablosu)
İstisnanın temel amacı çalışanın şirkette kalıcı olmasını sağlamaktır. Eğer personel kendisine verilen bu hisseleri (pay senetlerini) yasal bekleme süreleri dolmadan elden çıkarırsa (satarsa), devlet başta almadığı Gelir Vergisini belirli oranlarda geri talep eder.
| Hissenin Elden Çıkarılma Süresi | İşverenden Geri Alınacak Vergi Oranı |
|---|---|
| 0 - 2 Tam Yıl İçerisinde Satılırsa | İstisna edilen verginin %100'ü geri alınır. |
| 3 İla 4 Yıl İçerisinde Satılırsa | İstisna edilen verginin %75'i geri alınır. |
| 5 İla 6 Yıl İçerisinde Satılırsa | İstisna edilen verginin %25'i geri alınır. |
| 6 Yıldan Sonra Satılırsa | VERGİ SIFIRDIR. (Tam muafiyet sağlanır) |