Yabancı Stopaj (Withholding Tax - WHT) Neden Kesilir?
Tıpkı Türkiye'deki yurt dışı hizmet alımı stopajı mantığında olduğu gibi, küresel vergi sisteminde "Hizmetten yararlanılan ülke, vergiyi kaynağında kesme hakkına sahiptir" kuralı geçerlidir. Örneğin; ABD'deki bir şirkete 100.000 USD'lik yazılım faturası kestiğinizde, ABD şirketi kendi yerel kanunları gereği bu paranın bir kısmını (%10-%30) keserek kendi hazinesine yatırır ve size kalan net tutarı gönderir.
Ancak Türkiye'de muhasebe kaydınızı yaparken, bankaya gelen eksik tutarı değil, kestiğiniz faturanın tam halini (100.000 USD) "Yurt Dışı Satışlar" olarak beyan etmek zorundasınız. İşte finansal kriz tam da burada başlar; yurt dışında yüksek vergi ödediğiniz paraya, Türkiye'de bir de kurumlar vergisi ödemek zorunda kalırsınız.
Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA), Türkiye ile 80'den fazla ülke arasında imzalanmış uluslararası kanunlardır. Amacı, global hizmet ihracatından doğan gelirden iki ayrı ülkenin haksız yere tam vergi almasını engellemektir.
Yurt dışında kesilen ve yabancı devletin hazinesine yatan vergi çöp olmaz. Gerekli onaylı belgeleri Türkiye'deki maliyenize sunduğunuzda, bu döviz tutarı Türkiye'deki Kurumlar Vergisi borcunuzdan nakit ödenmiş gibi düşülür.
Mukimlik Belgesi Olmadan ve Olduğunda Vergi Tablosu
CFO seviyesinde bir uluslararası vergi planlaması yapılmadığında, bir teknoloji veya mühendislik şirketinin yaşayacağı nakit kaybını aşağıdaki mali tabloyla inceleyelim: (Fatura Bedeli: 1.000.000 TL)
| Finansal Aşama | Mukimlik Belgesi YOK (Hatalı İşlem) | İMM Stratejisi İle (ÇVÖA Kullanıldı) |
|---|---|---|
| Yurt Dışı Stopaj Kesintisi | -%30 Yerel Yabancı Vergi (300.000 TL Gitti) | Sadece %10 ÇVÖA Kesintisi (100.000 TL) |
| Türkiye'deki Vergi Durumu | 1 Milyon TL üzerinden KV Hesaplanır. | 1 Milyon TL üzerinden KV Hesaplanır. |
| Vergiden Mahsup İşlemi | Resmi Belge Yok. Mahsup Edilemez. Çifte Vergi. | Yurt dışında kesilen 100.000 TL, Türkiye'de vergiden düşülür! |
| Toplam Şirket Kaybı | Yabancı Devlete Verilen Yüksek Meblağ Çöpe Gider. | Sıfır Çifte Vergilendirme, Maksimum Kârlılık. |
Kurumlar Vergisinden Düşüm (Mahsup) Nasıl Yapılır?
Türkiye mukimi kurumların yurt dışında elde ettikleri kazançlar üzerinden o ülkede ödedikleri vergiler, KVK Madde 33 uyarınca Türkiye'de hesaplanan Kurumlar Vergisinden mahsup edilir. Mahsup edilecek tutar, yurt dışı kazancın Türkiye'deki kurumlar vergisi oranına isabet eden kısmını geçemez.
Eğer o yıl Türkiye'deki şirketiniz zarar etmişse veya %80 Hizmet İhracatı Vergi İstisnası nedeniyle ödenecek verginiz çıkmıyorsa, yurt dışında ödediğiniz ve mahsup edemediğiniz bu vergileri kaybetmezsiniz. İlgili vergiler, Kurumlar Vergisi beyannamesinde gösterilerek gelecek yıllara devredilir (Mahsup hakkı izleyen yıllara taşınır).