Yargıtay Emsal Kararı: İş Kanunu Dışı Çalışanlara İhbar Tazminatı Ödenir mi?
Ev hizmetlileri, küçük tarım işçileri ve esnaf yanında çalışanlar gibi 4857 Sayılı İş Kanununa tabi olmayan personellerin işten çıkarılmasında "Türk Borçlar Kanunu" kalkanı.
Yargıtay'dan İşverenlere Uyarı Niteliğinde Karar
İşverenler arasında yaygın olan "Bu personel İş Kanununa tabi değil, istediğim an kapıya koyarım, tazminat da ödemem" inancı Yargıtay içtihatlarıyla tamamen çökmüştür. Yargıtay; 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında olmayan çalışanların iş sözleşmelerinin, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) Madde 432 kapsamında değerlendirileceğine ve bildirim sürelerine uyulmazsa işçiye mutlaka İhbar Tazminatı ödenmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Şirket yöneticileri ve İK profesyonelleri personel ve bordro işlemlerini yürütürken genellikle sadece 4857 sayılı İş Kanununa odaklanırlar. Ancak Türkiye'de on binlerce çalışan yasal olarak bu kanunun dışındadır. Peki, bu kişilerin iş akitleri feshedildiğinde hangi kurallar geçerli olur? Cevap: Türk Borçlar Kanunu (TBK).
Kimler İş Kanunu (4857) Dışındadır?
Aşçı, temizlikçi, çocuk veya hasta bakıcısı, bahçıvan gibi ev hizmetlerinde çalışan personeller İş Kanunu kapsamında değildir, TBK hükümlerine tabidir.
50'den az (50 dahil) işçi çalıştırılan tarım ve orman işyerlerinde çalışan işçiler ile aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarım işçileri.
Esnaf ve Sanatkarlar Kanunu'na göre esnaf sayılan ve 3 kişiye kadar (3 dahil) personel çalıştıran küçük işletmelerin çalışanları.
Borçlar Kanunu (TBK Madde 432) İhbar Süreleri
Eğer yukarıdaki gruplardan birine giren bir personeli işten çıkaracaksanız, İş Kanunu ihbar süreleri değil, Borçlar Kanunundaki ihbar süreleri geçerlidir. Bu sürelere uymadan işçiyi derhal işten çıkaran işveren, bu sürelere ait ücreti İhbar Tazminatı olarak peşin ödemek zorundadır.
| Çalışanın Hizmet Süresi | İş Kanunu (4857) İhbar Süresi | Borçlar Kanunu (TBK) İhbar Süresi |
|---|---|---|
| 6 Aydan Az Süren Çalışmalar | 2 Hafta | 1 Ay (4 Hafta) |
| 6 Ay - 1.5 Yıl Arası | 4 Hafta | 1 Ay / 2 Ay (Kıdeme Göre) |
| 1 Yıl - 5 Yıl Arası | 4 - 6 Hafta | 2 Ay (8 Hafta) |
| 5 Yıldan Fazla Süren Çalışmalar | 8 Hafta | 3 Ay (12 Hafta) |
* TBK'daki fesih bildirimleri, bildirimin yapıldığı ayın sonundan itibaren işlemeye başlar. Bu yönüyle İş Kanunundan çok daha katıdır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
İşçi Çıkarma Maliyetlerinde Hata Yapmayın
İş davalarında şirketinizin ağır tazminat yükleri altına girmemesi için fesih işlemlerini, ihbar sürelerini ve bordro hesaplamalarını uzmanlara bırakın.
İK ve Bordro Danışmanlığı Alın