6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununa göre ülkemizde bulunan yabancı uyruklu kişilerin (geçici koruma, uluslararası koruma, mülteci, vatansız vb.) sağlık hizmetlerinden faydalanabilmesi için yerine getirmeleri gereken bürokratik süreçler güncellenmiştir. 2017/26 sayılı SGK Genelgesinde, 2026-20 Sayılı Genelge ile kritik değişiklikler yapılmıştır.
Sağlık Aktivasyonu İçin İstenen Temel Belgeler
Yabancıların sağlık aktivasyonu için kuruma ibraz etmeleri gereken ilk şart Yabancı Kimlik Numarasıdır. Ancak bununla birlikte aile fertlerinin (bakmakla yükümlü olunan kişilerin) tespiti için ek evraklar aranır.
Aile yakınlık bilgisinin ispatı için; kişilerin pasaportu, resmi ehliyeti, evlilik cüzdanı veya doğrudan uyruğunda bulunduğu ülke konsolosluğundan alınacak aile yakınlık bilgilerini gösteren belgeler talep edilir.
Kişi konsolosluk veya pasaport gibi standart belgeleri temin edemiyorsa; Göç İdaresi Başkanlığından alacağı "Başvuru Sahibi ve Refakatçi Bilgileri (Refakatçi/Bağlı) Belgesi" ile sağlık aktivasyon işlemi sorunsuz bir şekilde yapılabilir.
Ebeveynler (Anne ve Baba) İçin Özel Şart
Yabancı uyruklu sigortalının, bakmakla yükümlülük (sağlık provizyonu) talep ettiği kişiler kendi ana ve/veya babası ise; kimlik veya refakatçi belgelerinin yanı sıra mutlaka İkamet İzin Belgesi de beyan edilmek zorundadır.
SPAS Sistemi ve İkamet İzni Uyarıları
İkamet izinlerinin fiziksel belge olarak sunulması her zaman zorunlu değildir. Sosyal Güvenlik Kurumu, dijital entegrasyon sayesinde belirli şartlarda fiziksel belge ibrazını ortadan kaldırmıştır.
| Mükellef Durumu veya Sistem Kaydı | Fiziksel Belge Zorunluluğu |
|---|---|
| İzin süreleri SPAS (Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi) üzerinde görünüyorsa | Fiziksel belge talep EDİLMEZ. |
| Sadece Kimlik Paylaşım Sisteminde (KPS) izin süreleri görünüyorsa | KPS dikkate ALINMAZ, SPAS verisi yoksa belge İSTENİR. |
| İkamet izni onaylanmış ancak kart henüz adrese teslim edilmemişse | Belgenin adrese gönderileceğini belirten resmi kağıt KABUL EDİLİR. |
| KKTC (Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) Vatandaşları | İkamet izin belgesi İSTENMEZ. |
Mavi Kartlılar İçin Muafiyet
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28'inci maddesi uyarınca Türk vatandaşlığından izinle çıkanlar (Mavi Kart sahipleri), diğer yabancı uyruklulardan farklı olarak değerlendirilir. Bu kişilerin sağlık aktivasyon işlemleri sırasında ikamet izin belgesi (oturum izni) sunma zorunlulukları bulunmamaktadır.