Kurumsal Anonim Şirketlerde ve holding yapılarında görev yapan üst düzey yöneticiler (C-Level), şirketi idare etme ve yüksek maaş imkanlarına sahiptir. Ancak iş ilişkisi bozulduğunda veya yönetici işten çıkarıldığında, işverenleri bekleyen en büyük tehlike "Günde 12 saat, hafta sonları dahil çalıştım" iddiasıyla açılan geriye dönük 5 yıllık yüklü fazla mesai davalarıdır.
Yüksek maaşla çalışan bir genel müdürün 5 yıllık fazla mesaisinin hesaplanması, şirket finansallarında milyonlarca liralık bir delik açabilir. Bu noktada mali danışmanlığın ve İK bordro yönetiminin kusursuz işlemesi şarttır.
Salt Unvan Yeterli Değildir!
İşverenin en sık yaptığı hata, kişinin kartvizitine "Müdür" veya "Direktör" yazarak fazla mesai riskinden kurtulduğunu sanmasıdır. Yargıtay unvana değil, "fiili yetkiye" bakar. Eğer bir "Şube Müdürü" mesai saatlerinde Bölge Müdürüne veya Genel Müdüre bağlı olarak çalışıyorsa (yani mesaisini kendi belirleyemiyorsa), unvanı müdür olsa dahi Yargıtay kararlarına göre fazla mesai ücretine hak kazanır.
Yargıtay'a Göre Üst Düzey Yönetici Kriterleri
Bir personelin iş hukuku nezdinde "mesai talep edemeyecek üst düzey yönetici" sayılması için şu 4 altın kriterin sözleşmelerde ve fiiliyatta ispatlanması gerekir:
Yöneticinin şirkete geliş ve gidiş saatlerini kendi inisiyatifiyle belirleyebilmesi, mesai kontrolüne (kart basma, imza atma) tabi olmaması gerekir.
Yöneticinin aynı işyerinde mesai yönünden emir ve talimat aldığı daha üst bir amirinin (Örn: Yönetim Kurulunun anlık denetimi) bulunmaması gerekir.
Yöneticinin alt kadrosundaki personeli işe alma, işten çıkarma, onlara emir ve talimat verme (işvereni temsil etme) yetkisine sahip olması şarttır.
Üst düzey yöneticinin aldığı aylık ücretin, sıradan çalışanlardan bariz şekilde yüksek olması (Yargıtay'ın içtihadını destekleyen tali kriter).
Normal İşçi ile C-Level Yönetici Karşılaştırması
İş hukuku davalarında mahkemenin bakış açısı, kişinin hiyerarşik durumuna göre tamamen değişir. Bordro departmanınızın bu farkı net olarak sözleşmelere yansıtması gerekir:
| Hukuki Durum | Standart Personel (İşçi) | Üst Düzey Yönetici (C-Level) |
|---|---|---|
| Fazla Mesai Hakkı | Haftalık 45 saati aşan çalışmalar için mesai alır. | Kural olarak mesai alamaz (Kendi karar verir). |
| İspat Yükü (Dava Aşamasında) | Sadece şahitlerle mesai yaptığını ispatlayabilir. | Yönetim kurulunun ona zorla mesai yaptırdığını yazılı belgeyle ispatlamalıdır. |
| Mesai ve PDKS Kaydı | Kart basmak veya giriş/çıkış imzalamak zorundadır. | Bu tür kontrollere tabi tutulmazlar. |
| Maaş İçinde Mesai Anlaşması | Yıllık 270 saate kadar sözleşmeyle maaşa dahil edilebilir. | Doğrudan maaşın yüksekliği sebebiyle mesai dahildir. |