Yapay zekâ teknolojileri küresel rekabetin yeni oyun alanı haline gelirken, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 18 Ağustos 2026 tarihli 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile resmiyet kazanan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030) kamuoyuna duyuruldu. "Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet" olmak üzere 4 temel eksen ve 16 eylemden oluşan bu dev plan, yapay zekâ alanında 1 Trilyon TL'yi aşan bir ekonomik değer yaratmayı hedefliyor.
25 Milyar TL'lik Yapay Zekâ Finansmanı: Büyüme ve Araştırma Fonları
Planın şüphesiz en çok dikkat çeken boyutu, özel sektörü ve teknoloji girişimlerini (startup'ları) doğrudan ilgilendiren devasa finansman mekanizmalarıdır. Temel araştırma ve girişimlerin global ölçekte büyümesini desteklemek amacıyla iki ayrı dev fon oluşturulacaktır:
Teknoloji şirketlerinin ölçeklenmesi ve küresel pazarlara açılması için kurulan bu fonun büyüklüğü 15 milyar lira olacaktır. Eylem planına göre, bu devasa kaynak aracılığıyla en az 20 yapay zekâ girişiminin büyüme (scale-up) yatırımına doğrudan katkı sağlanacaktır.
Sektörel yapay zekâ modellerinin (özellikle sağlık, ilaç, enerji ve savunma gibi stratejik alanlarda) yerli olarak geliştirilmesi için 10 milyar liralık ayrı bir kaynak ayrılmıştır. Bu fon üzerinden nitelikli Ar-Ge ve araştırma projeleri desteklenecektir.
KOBİ'lere Özel: 1.000 Adet "Yapay Zekâ Kuponu" Geliyor
Eylem Planı, yapay zekâyı sadece teknoloji firmalarının değil, geleneksel işletmelerin de kullanmasını teşvik ediyor. Sağlık, enerji, akıllı üretim ve coğrafi bilgi sistemleri öncelikli olmak üzere sektörel bazlı dönüşüm programları başlatılacak.
Bu kapsamda ilk 12 ay içinde en az 1.000 KOBİ'ye "Yapay Zekâ Kuponu" tahsis edilecektir. Hibe mekanizması şeklinde çalışması beklenen bu sistemde, desteklenen projelerin en az yarısının pilot aşamaya geçmesi ve bu pilotların üçte birinin kalıcı ticari ürün veya hizmete dönüştürülmesi ana performans hedefi olarak belirlenmiştir.
"Herkes İçin GPU" Programı ve Altyapı Desteği
Yapay zekâ modellemesinde en büyük maliyet kalemi olan işlemci gücü sorunu devlet destekli çözülüyor. Başlatılacak "Herkes İçin GPU" programı ile araştırmacılara, girişimlere ve KOBİ'lere GPU-saat kredisi (hibesi) sağlanacak. İlk aşamada yerli veri merkezleriyle sözleşme yapılarak yılda en az 2 milyon GPU-saat tahsis edilecek ve bu devasa kapasitenin %40'ı doğrudan teknoloji girişimlerinin kullanımına sunulacaktır.
Uluslararası Tek Pencere Sistemi ve 10 Milyar Dolarlık Yatırım
Türkiye'nin bölgesel bir veri merkezi ve yapay zekâ üssü haline getirilmesi hedefi doğrultusunda, bürokratik engeller sıfıra indiriliyor. Uluslararası teknoloji yatırımcılarına "Tek Pencere Sistemi" sunulacak olup, ön uygunluk ve yatırım yol haritası en fazla 30 iş gününde tamamlanacaktır. Hedef, 2030 yılına kadar özel sektör ağırlıklı en az 10 milyar dolarlık yabancı donanım ve veri merkezi yatırımını Türkiye'ye çekmektir.
Etik Kurullar ve Yeni Yasal Düzenlemeler Kapıda
Eylem planı hukuki altyapıyı da yeniden şekillendiriyor. Yapay zekâ sistemleri; düşük, orta ve yüksek riskli olarak sınıflandırılacak. Sağlık, istihdam, bankacılık (kredi değerlendirme) ve biyometrik tanıma gibi alanlardaki yazılımlar "Yüksek Etkili Sistemler" kabul edilecek. Bu sistemleri üreten veya kullanan şirketlerin Algoritmik Etki Değerlendirmesi yapması, Model Kartı yayımlaması ve sıkı teknik denetimlere tabi tutulması yasal bir zorunluluk haline gelecektir.