TTK 376 Teknik İflas ve Sermaye Kaybında Kur Farkı İstisnası (2026)
Döviz borcu nedeniyle bilançosu eriyen ve borca batık (teknik iflas) durumuna düşen şirketlerin Yönetim Kurullarını hukuki risklerden kurtaran 2026 Kur Farkı Zararı İstisnası rehberi.
Küresel dalgalanmalar ve döviz kurlarındaki yüksek oynaklık, özellikle dış kaynak (kredi) ve ithal hammadde kullanan şirketlerin bilançolarında devasa hasarlara yol açmaktadır. Ticari faaliyetlerinden (esas faaliyet kârı) ciddi oranlarda kazanç elde eden birçok köklü şirket, döviz cinsinden yükümlülüklerinin yarattığı kur farkı zararları yüzünden kağıt üzerinde sermayesini kaybetmekte ve "Teknik İflas" sarmalına girmektedir.
Yönetim Kurulu İçin Alarm: Şahsi Sorumluluk Riski
Türk Ticaret Kanunu (TTK) Madde 376, şakası olmayan emredici bir kanundur. Şirketin borca batık olduğu anlaşıldığı an, Yönetim Kurulu derhal şirketin aktiflerini "muhtemel satış fiyatları" üzerinden çıkartan bir ara bilanço hazırlatmak ve Mahkemeye başvurmak zorundadır. Bu bildirimi yapmayan yöneticiler, alacaklıların ve kamunun (vergi dairesi/SGK) zararlarından kendi şahsi malvarlıklarıyla (evleri, arabaları, banka hesapları) sınırsız ve müteselsil olarak sorumlu tutulurlar.
Ticaret Bakanlığı'ndan Gelen Can Simidi: Kur Farkı İstisnası
İşte tam bu noktada, döviz kuru mağduru olan ve iflasın eşiğine gelen üretici/ithalatçı şirketler için Ticaret Bakanlığı kritik bir tebliğ değişikliğine imza atmıştır.
2026 Süre Uzatımı ve İstisnanın Kapsamı
"6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 376'ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Tebliğ"de yapılan güncellemeyle; şirketlerin henüz ifa edilmemiş yabancı para cinsi yükümlülüklerinden doğan kur farkı zararlarının tamamı, sermaye kaybı veya borca batık olma durumuna ilişkin yapılan hesaplamalarda (TTK 376 Ara Bilançosunda) zarar kaleminden sayılmayacaktır (istisna edilecektir). Bu hak şirketlere doğrudan iflastan kurtulma ve bilançolarını makyajsız bir şekilde yasal olarak temizleme fırsatı sunar.
Kur Farkı İstisnası Bilançoya Nasıl Uygulanır?
Bu istisnadan yararlanmak basit bir muhasebe fişi kesmekten ibaret değildir. Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik standartlarında özel ara bilançolar hazırlanmasını gerektirir:
- Adım 1: Kur Farkı Zararının Ayrıştırılması Şirketin geçmiş yıl zararları ve cari dönem zararları içindeki "henüz ifa edilmemiş (ödenmemiş)" yabancı para borçlarına (Banka kredisi, satıcı borcu vb.) ait kur farkı zararları tespit edilerek bilançodan sanal olarak arındırılır.
- Adım 2: TTK 376 Ara Bilançosunun Çıkarılması Kur farkı zararları eklendikten sonra (zarar küçültüldükten sonra) özkaynakların, sermaye ve kanuni yedek akçeler toplamının ne kadarını karşıladığı yeniden hesaplanır. Eğer bu oran 1/3'ün üzerindeyse şirket hukuken "Borca Batık (Teknik İflas)" statüsünden çıkar.
- Adım 3: Genel Kurul ve Karar Defteri Bildirimi Bu yeni ve iyileştirilmiş finansal tabloya istinaden, Yönetim Kurulu özel bir rapor hazırlar. Genel Kurul toplanarak sermaye artırımına, zarar telafi fonu (sermaye tamamlama) oluşturulmasına veya istisna sayesinde şirket faaliyetlerinin normal seyrinde devamına karar verir.
TTK 376 Sermaye Kaybı SSS
Sermaye Tamamlama Fonu (Zarar Telafi Fonu) nedir? Vergiye tabi midir?
Ödenmiş (kapanmış) döviz borçlarının kur farkı zararı da istisna edilir mi?
İstisna uygulanmasına rağmen şirket kurtulmuyorsa ne yapılmalı?
1. Eşzamanlı sermaye azaltımı ve artırımı yapmalıdır (Akordiyon Sermaye).
2. Ya da şirket ortaklarından zarar telafi fonu talep etmelidir.
Eğer bunlar da yapılamıyorsa Mahkemeye başvurularak "Konkordato" veya doğrudan "İflas" talep edilmesi yasal bir mecburiyettir.