Transit Ticaret ve Standart Faaliyetlerin Vergi Kıyaslaması
Aşağıdaki tablo, 7582 Sayılı Kanun sonrasında farklı şirket modellerinin ve operasyon türlerinin tabi olduğu güncel kurumlar vergisi yüklerini net olarak göstermektedir.
| Firma Yapısı ve Faaliyet Türü | Yasal Uygulama Şartı | Efektif Kurumlar Vergisi Oranı |
|---|---|---|
| Genel Transit İhracat Yapan Kurumlar | Bedelin beyanname süresine kadar yurda getirilmesi | %1,25 (%95 İndirimli) |
| İstanbul Finans Merkezi (İFM) Bünyesindeki GYF/Kurumlar | Katılım belgesini haiz olmak ve süresinde yurda getirmek | %0 (%100 İndirimli) |
| Sanayi Sicil Belgeli İmalatçı ve Üreticiler | Münhasıran üretim faaliyetinden elde edilen kazançlar | %12,5 |
| İmalatçı Olmayan Standart İhracatçılar | Genel ihracat faaliyetleri | %20 (5 Puan İndirimli) |
| Alım Satım Yapan Standart Şirketler (Aracılar) | Yurt içi standart ticari faaliyetler | %25 |
Örneklerle İndirim Uygulaması ve Matrah Analizi
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 26) kapsamında, malın fiziki rotası ve Türkiye sınırlarına girip girmemesi indirim hakkını doğrudan etkiler.
Örnek 1: Doğrudan Rota
Rota: İtalya'dan alınıp Türkiye'ye uğramadan Mısır'a satılması.
Kazanç: 100.000.000 TL
Para Transferi: Süresinde Türkiye'ye getirildi.
İstisna: 95.000.000 TL | Ödenecek Vergi: 1.250.000 TLÖrnek 2: Türkiye Üzerinden
Rota: İtalya'dan alınıp Türkiye gümrükleri üzerinden Mısır'a satılması.
Kazanç: 100.000.000 TL
Sebep: "Türkiye'ye getirmeksizin" şartı ihlal edilmiştir.
İstisna Tutarı: 0 | Ödenecek Vergi: 25.000.000 TLÖrnek 3: Antrepo Kullanımı
Rota: Türkmenistan'dan alınıp İskenderun Antrepo'ya getirilmesi ve buradaki bir firmaya satılması.
Kazanç: 100.000.000 TL
Sebep: Malların antrepoya getirilip satılması istisnayı bozar.
İstisna Tutarı: 0 | Ödenecek Vergi: 25.000.000 TLMevzuat Açısından KDV ve Defter Kayıtları
Mallar Türkiye gümrük bölgesine girmediğinden (Örnek 1'deki gibi gerçek transit ticarette), işlem 3065 Sayılı KDV Kanunu'nun 6/a maddesi gereğince KDV'nin konusuna girmez ve faturada KDV hesaplanmaz.
Vergi incelemelerinde indirim hakkının reddedilmemesi için, 7582 Sayılı Kanun'un 5. şartında belirtildiği üzere; indirim kapsamındaki hasılat, maliyet ve gider unsurları diğer faaliyetlerle ilişkilendirilmemeli ve kanuni defter kayıtları bu ayrımı net olarak sağlayacak alt hesaplarla tutulmalıdır.