İçeriğe geç

Teknopark Muhasebe Kayıtları ve Ar-Ge Hesap Planı (5746 ve 4691 Karşılaştırması)

4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ile 5746 Sayılı Ar-Ge Kanunu arasındaki kritik farklar, 263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri hesabının işleyişi ve örnek yevmiye kayıtları rehberi.

Teknopark Muhasebe Kayıtları ve Finansal Mimari

5746 ve 4691 Sayılı Kanunların Kıyaslaması

Ülkemizde teknoloji ekosistemini destekleyen iki ana kanun bulunmaktadır. Yeni fikirlerin ve ileri teknolojilerin geliştirilebileceği ortamları düzenleyen 4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile araştırma ve yenilik faaliyetlerini düzenleyen 5746 Sayılı Ar-Ge ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, şirketlerin yararlandığı vergi teşvik kalemlerinde ciddi ayrılıklara sahiptir.

Ar-Ge ve Teknopark Teşvik Kalemleri Kıyaslama Tablosu
Teşvik Kalemi 5746 Sayılı Kanun 4691 Sayılı Kanun
Ar-Ge ve Tasarım İndirimi Var Yok
SGK İşveren Prim Desteği Var Var
Ücretlerde Gelir ve Damga Vergisi İstisnası Var Var
Kurumlar Vergisi İstisnası Yok Var
Yazılım Teslimlerinde KDV İstisnası Yok Var
Makine ve Teçhizat Alımında KDV İstisnası Var Var

Teknopark Muhasebe ve Aktifleştirme İşleyişi

Teknoparklardaki tüm faaliyetler, Teknokent Yönetici Şirketi'nin onayladığı "Ar-Ge Projesi" çerçevesinde gerçekleştirilir. Bu nedenle bölgedeki Ar-Ge, yazılım ve tasarım faaliyetlerine yönelik harcamalar (malzeme, personel, dışarıdan sağlanan faydalar) doğrudan bilançoda gider yazılamazlar.

Proje süresince yapılan tüm harcamalar Maliyet Hesaplarında (750) toplanır, yansıtma hesaplarıyla (751) dönem sonunda aktifleştirilerek 263 - Araştırma ve Geliştirme Giderleri veya 260 - Haklar hesabına devredilir.

HESAP ADI BORÇ ALACAK
1. Aşama: Ar-Ge Projesi Kapsamında Malzeme Alımı
150. İLK MADDE VE MALZEME 500.000,00 TL
191. İNDİRİLECEK KDV 100.000,00 TL
320. SATICILAR 600.000,00 TL
HESAP ADI BORÇ ALACAK
2. Aşama: Malzemenin Ar-Ge Maliyetine Aktarılması
750. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 500.000,00 TL
150. İLK MADDE VE MALZEME 500.000,00 TL
HESAP ADI BORÇ ALACAK
3. Aşama: Dönem Sonu Aktifleştirme (Yansıtma) İşlemi
263. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ (Bilanço) 500.000,00 TL
751. ARA. VE GEL. GİD. YANSITMA HESABI 500.000,00 TL
Maliyet ve Yansıtma Hesaplarının Karşılıklı Kapatılması
751. ARA. VE GEL. GİD. YANSITMA HESABI 500.000,00 TL
750. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 500.000,00 TL

Eğer proje başarıyla tamamlanırsa, 263 hesabında biriken tutarlar şirket yönetimi kararına bağlı olarak patent veya hak tescili ile 260 - Haklar hesabına devredilir ve faydalı ömrü boyunca itfa edilir (Amortisman ayrılır). Proje başarısızlıkla sonuçlanırsa, biriken tutar doğrudan 630 nolu hesap kullanılarak dönem giderlerine aktarılır.

Terminoloji ve Sıkça Sorulan Sorular

Ar-Ge Personeli ile Destek Personeli arasındaki fark nedir?
Ar-Ge Personeli: Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görev alan araştırmacı ve teknisyenlerdir.

Destek Personeli: Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili olan yönetici, sekreter, laborant veya işçi statüsündeki personellerdir. (Destek personeline uygulanan teşviklerin yasal sınırları vardır).
Tasarımcı statüsü kimleri kapsar?
Tasarım faaliyetleri kapsamındaki projelerin yürütülmesinde yer alan, üniversitelerin mühendislik, mimarlık veya tasarım ile ilgili bölümlerinden mezun en az lisans derecesine sahip kişilerdir. Ayrıca tasarım alanlarından herhangi birinde lisansüstü eğitim almış kişiler de bu statüde değerlendirilir.
Proje tamamlanmadan harcamalar doğrudan gider yazılabilir mi?
Hayır. 5746 ve 4691 sayılı kanunlar kapsamında projeler bitene kadar tüm harcamalar bilançonun aktifinde (263 nolu hesapta) bekletilir (Aktifleştirme). Harcamaların doğrudan 770 gibi gider hesaplarına yazılarak dönem kârından düşülmesi, vergi usul kanunu açısından inceleme riskleri barındırır.
Güncelleme Tarihi: 2 Eylül 2026
Uzmana Danışın
WhatsApp Destek
İMM Android Uygulaması İMM Dijital Portal Cebinizde
İMM Dijital Portal Cebinizde

Şirketinizin finansal ve operasyonel yönetimi artık cebinizde. Kapsamlı Ön Muhasebe programımızla gelir/gider takibinizi yapabilir, yapay zeka destekli fiş tarayıcı ile masraflarınızı anında işleyebilirsiniz. Mali Rehber ile güncel mevzuatı anlık izlemek ve banka mutabakatı gibi onlarca özellikten faydalanmak için uygulamamızı Play Store'dan indirebilirsiniz.

Play Store'dan İndirin