Tek Düzen Hesap Planı (TDHP) Rehberi – İşletme Sahipleri İçin
Şirket ortakları ve yöneticiler için Tek Düzen Hesap Planı sınıfları, kritik bilanço kodları, 2026 enflasyon muhasebesi (698 kodu) etkileri ve stratejik yönetim raporlaması rehberi.
Muhasebe Sadece Maliyecinin Değil, CEO'nun İşidir
Tek Düzen Hesap Planı'nı (TDHP) sadece "Mali Müşavirin vergi beyannamesi hazırladığı sıkıcı bir tablo" olarak görmek, bir CEO'nun yapabileceği en büyük yönetim hatasıdır. TDHP; şirketin "100 Kasa"sındaki nakit akışından, "760 Pazarlama Giderlerine" kadar her bir kuruşun nereye gittiğini gösteren şeffaf bir haritadır. Hesap planınızı sektörünüze göre doğru alt kırılımlarla tasarlamazsanız, yıl sonunda "Biz bu kârı nereden yaptık?" veya "Paramız nereye eridi?" sorularına cevap bulamazsınız.
TDHP’nin Temel Hesap Sınıfları (1'den 9'a)
Tek Düzen Hesap Planında hesaplar 1’den 9’a kadar ana sınıflara ayrılır. İlk 5 sınıf Bilançoyu (Varlık ve Borçlar), 6 ve 7. sınıflar ise Gelir Tablosunu (Kâr/Zarar) oluşturur.
| Hesap Sınıfı | Grup Başlığı | Kısa Tanım / Stratejik Anlamı |
|---|---|---|
| 1 | Dönen Varlıklar | Şirketin "Nakit Gücüdür". Kasa, banka, alacaklar, stoklar gibi 1 yıl içinde nakde dönüşmesi beklenen likit varlıkları gösterir. |
| 2 | Duran Varlıklar | Şirketin "Üretim Gücüdür". Binalar, makineler, demirbaşlar ve taşıtlar gibi 1 yıldan uzun vadeli yatırımlardır. |
| 3 | Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar | Şirketin "Yakın Tehlikesidir". 1 yıl içinde ödenmesi gereken ticari borçlar, krediler ve ödenecek vergileri ifade eder. |
| 4 | Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar | Şirketin "Stratejik Borçlarıdır". 1 yıldan uzun vadeli banka kredileri ve finansal kiralama (leasing) borçlarını kapsar. |
| 5 | Özkaynaklar | Şirketin "Gerçek Değeridir". Ödenmiş sermaye, geçmiş yıl kârları ve yedek akçelerin toplandığı gruptur. |
| 6 | Gelir Tablosu Hesapları | Şirketin "Performansıdır". Yurtiçi (600) ve yurtdışı (601) satış gelirleri ile bu dönemin net kâr/zararını gösterir. |
| 7 | Maliyet Hesapları (7/A - 7/B) | Şirketin "Harcama Röntgenidir". Pazarlama (760), Genel Yönetim (770) ve Finansman Giderlerini (780) detaylandırır. |
| 8 ve 9 | Nazım Hesaplar | Bilançoyu doğrudan etkilemeyen, teminat mektupları veya bilgi amaçlı (Hatırlatıcı) takip edilen hesaplardır. |
Enflasyon Düzeltme Hesabı (698) ve Vergi Etkisi
2024 yılında hayatımıza giren ve 2026 itibarıyla şirketlerin vergi matrahını doğrudan etkileyen Enflasyon Muhasebesi (Düzeltmesi) işlemleri, Tek Düzen Hesap Planında 698 (Enflasyon Düzeltme Hesabı) üzerinden yürütülmektedir.
Eğer şirketinizin parasal olmayan varlıkları (Stoklar, Binalar, Makineler) çoksa 698 hesap üzerinden "Kâr" yazar ve vergi ödersiniz. Eğer özkaynaklarınız (Sermaye) güçlü ise 698 hesap üzerinden "Zarar" yazar ve vergi kalkanı (indirim) sağlarsınız. Bu hesabın yanlış yönetilmesi milyonlarca liralık fazladan vergi ödenmesine neden olabilir.
Şirket Sahiplerinin Mutlaka Bilmesi Gereken 8 Hesap
Bir CEO olarak 999 tane hesabın tamamını ezberlemenize gerek yoktur. Ancak aylık rapor (Mizan) önünüze geldiğinde aşağıdaki 8 hesabı okuyabilmeniz hayati önem taşır:
120 - Alıcılar (Müşteriler)
Piyasadaki açık (tahsil edilmemiş) alacaklarınızı gösterir. Bu rakam şişiyorsa, şirketiniz kâr etse bile nakit akışı krizi yaşayabilirsiniz.
320 - Satıcılar (Tedarikçiler)
Mal aldığınız firmalara olan kısa vadeli borcunuzdur. 120 hesaptan dönen para, 320'yi kapatamıyorsa finansman sorunu başlar.
153 - Ticari Mallar
Deponuzdaki malın tutarıdır. Bu hesabın çok yüksek olması "Stokların şiştiği ve satılamadığı" anlamına gelebilir.
331 - Ortaklara Borçlar
Ortağın cebinden şirkete koyduğu parayı ifade eder. Şirket zor durumdayken ortak sermaye artırımı yerine şirketi fonlamış demektir.
131 - Ortaklardan Alacaklar
Tehlikeli bir hesaptır. Ortağın şirketin kasasından veya bankasından kendi şahsi işleri için çektiği parayı ifade eder. Adat faizi kesilmesi zorunludur.
191 / 391 - KDV Dengesi
191 İndirilecek (Alış) KDV, 391 ise Hesaplanan (Satış) KDV'dir. 391'in büyük olması ay sonu vergi dairesine KDV ödeyeceğiniz anlamına gelir.
600 - Yurtiçi Satışlar
Brüt kestiğiniz satış faturalarının toplamıdır (Ciro). İadeler (610) düşülmeden önceki brüt hacminizi gösterir.
770 - Genel Yönetim Gid.
Şirketin kira, elektrik, muhasebe, merkez ofis personel giderlerinin toplandığı "İşletme Maliyeti" hesabıdır.
MALİ TABLOLAR VE KREDİ SKORU
Banka kredisi kullanmak veya yatırımcı almak istediğinizde, bankaların ilk bakacağı yer TDHP kodlarıyla oluşturulmuş olan Mizan ve Bilanço tablolarınızdır. Şirketinizin mali röntgenini bankalar nezdinde nasıl güçlü gösterebileceğinizi öğrenmek için detaylı rehberimizi okuyun:
Banka Kredisi İçin Bilanço Hazırlama ve Mali Analiz (2026)