İndirim Reklamlarındaki "Son 30 Gün" Kuralı Nedir?
E-ticaret sitelerinin "Efsane Cuma", "Şahane Kasım" gibi kampanya dönemlerinde tüketicinin algısını manipüle etmesini engellemek için Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde köklü bir değişikliğe gidilmiştir.
Yeni kurala göre; bir ürün veya hizmetin indirimli satıldığını gösteren tüm reklamlarda, "üstü çizili" eski fiyat olarak gösterilen tutar, o ürünün indirimin uygulandığı tarihten önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyatı olmak zorundadır. Yani bir ürünün fiyatını kampanyadan 3 gün önce 1000 TL'ye çıkartıp, kampanya günü "1000 TL'den 500 TL'ye düştü" şeklinde reklam vermek yasal olarak suçtur ve Reklam Kurulu tarafından yüksek idari para cezaları ile cezalandırılır.
İndirim reklamlarında, indirimin başlama ve bitiş tarihleri ile stok miktarı (sınırlı ise) açıkça ve okunabilir şekilde belirtilmek zorundadır.
Meyve, sebze veya hızlı tüketim malları gibi çabuk bozulabilen malların indirimli satış reklamlarında "son 30 gün" kuralı yerine, bir önceki fiyata göre hesaplama yapılmasına izin verilmiştir.
Sosyal Medya Etkileyicileri (Influencer) İçin Kırmızı Çizgiler
Sosyal medya platformlarında (Instagram, TikTok, YouTube) markalarla anlaşmalı veya sponsorlu içerik üreten hesapların "gizli reklam" yapması tamamen yasaklanmıştır.
İçerik türüne (Video, Post, Story, Podcast) göre "#Reklam, #İşbirliği, [Marka] katkılarıyla, [Marka] tarafından hediye edilmiştir" ibarelerinden birinin kullanılması zorunludur. Ayrıca influencer'lar, deneyimlemedikleri veya sağlık/kozmetik mevzuatına aykırı vaatlerde bulunan ürünlerin tanıtımını yapamazlar. Hastalık tedavi edici (Örn: "Diz ağrısına son") vaatlerle gıda takviyesi pazarlamak doğrudan idari para cezası ve erişim engeli sebebidir.
Reklam Kurulu Tarafından Kesilen İdari Para Cezaları (İPC)
Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, şikayet üzerine veya re'sen (kendiliğinden) yaptığı denetimlerde mevzuata aykırı reklamları ve haksız ticari uygulamaları tespit ettiğinde, ihlalin gerçekleştiği mecraya göre aşağıdaki yaptırımları uygular:
| İhlalin Gerçekleştiği Mecra / Durum | Uygulanan İdari Yaptırım ve Ceza Türü |
|---|---|
| Sosyal Medya & İnternet Siteleri | Yüksek tutarlı İdari Para Cezası ve/veya Reklamı Durdurma |
| Hileli İndirim (30 Gün Kuralı İhlali) | İdari Para Cezası + İhlalin Giderilmesine Kadar Satış/Kampanya Durdurma |
| Influencer Gizli Reklamı | Hem Markaya Hem Influencer'a Müşterek İdari Para Cezası |
| Sağlık Beyanlı Takviye Edici Gıda | Ağır İdari Para Cezası + İçeriğe Erişim Engeli |
| Sahte Yorum (Fake Review) Oluşturma | Haksız Ticari Uygulama Kapsamında İdari Para Cezası ve Site İhtarı |