Avukatlık Kanunu'na göre, dava sonunda kararlaştırılan "Karşı Vekalet Ücreti" doğrudan avukata aittir. Ancak Gelir Vergisi Kanunu açısından bu gelir, bir Serbest Meslek Kazancı olarak kabul edilir ve tahsil edildiği anda yasal olarak belgelendirilmesi (e-SMM) zorunludur.
Altın Soru: Stopaj (Vergi Kesintisi) Olacak mı?
Karşı vekalet ücretinde stopaj hesaplanıp hesaplanmayacağı, tamamen borçlunun (ödemeyi yapanın) vergi mükellefiyet durumuna göre belirlenir. GİB tebliğlerine göre icra dairesinden veya elden yapılan tahsilatlarda aşağıdaki tablo referans alınmalıdır:
| Borçlu (Ödemeyi Yapan) Kim? | Stopaj Durumu (%20) | KDV Durumu (%20) |
|---|---|---|
| Vergi Mükellefi Şirket/Kurum (A.Ş, Ltd, Kamu Kurumu vb.) |
VAR (Kesilir) | Dahil Hesaplanır |
| Vergi Mükellefi Olmayan Şahıs (Nihai Tüketici, Vatandaş) |
YOK (Kesilmez) | Dahil Hesaplanır |
| İcra Dairesi (Aracı Tahsilat) | Asıl borçluya göre değişir | Dahil Hesaplanır |
Adım Adım Prosedür: Karşı Vekalet Makbuzu Nasıl Düzenlenir?
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) 311 Seri No.lu Genel Tebliği'ne göre hata yapmamak adına e-SMM düzenlerken şu prosedür izlenmelidir:
- Adım 1: Gerçek Borçlunun Tespiti İcra dairesi sadece tahsilata aracılık eden bir veznedir. Makbuz, icra dairesi veya müvekkil adına DEĞİL; kararda vekalet ücretini ödemeye mahkum edilen asıl borçlu (karşı taraf) adına açılmalıdır.
- Adım 2: Brütleştirme Formülünün Uygulanması İcra dairesinden tahsil edilen tutar genellikle KDV dahil, Stopaj hariç "Net Ele Geçen" paradır. Karşı taraf vergi mükellefi bir şirketse, hesabınıza yatan bu net tutarı özel SMM formülleriyle brütleştirerek (stopajı hesaba katarak) makbuza yansıtmanız gerekir.
- Adım 3: İspat ve İcra Dosyasına Sunum Düzenlenen e-SMM, borçlunun sistemine e-fatura/e-arşiv olarak düşer. Eğer borçlu şahıs ise ve ulaşılamıyorsa, yasal yükümlülüğün yerine getirildiğinin ispatı için makbuzun bir nüshasının ilgili icra veya mahkeme dosyasına eklenmesi tavsiye edilir.
Yargıtay Emsal Kararı: Tarife Hatası ve Kanun Yararına Bozma
03 Temmuz 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan güncel Yargıtay kararı ile vekalet ücreti hesaplamalarındaki tarife uyuşmazlıklarına son nokta konulmuştur. Emsal karara göre; mahkeme tarafından hükmedilecek karşı vekalet ücreti, davanın açıldığı tarihteki değil, kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) üzerinden hesaplanmak zorundadır.
Bu durum vergisel boyutu doğrudan etkiler. Eğer tahsil edilen tutar eski tarifeye göre eksik hesaplanmışsa, aradaki fark için ek talepte bulunulmalı ve makbuz, karar tarihindeki güncel AAÜT üzerinden yatan yeni tutar baz alınarak KDV'li şekilde tanzim edilmelidir.