Dövizli Fatura, Kur Farkı ve KDV – Uygulama Rehberi + Örnek Kayıtlar
Kısa Cevap
Dövizli faturada mal/hizmet bedeli, fatura tarihindeki kurla TL’ye çevrilerek KDV matrahı belirlenir. Sonraki tarihlerde kurdaki değişimden doğan kur farkları genellikle finansman geliri/gideri olarak kaydedilir; KDV etkisi, ayrıca bir bedel/vade farkı niteliği doğmadıkça ortaya çıkmaz. İstanbul Mali Müşavirlik olarak süreci uçtan uca kurgulayıp kayıt, beyan ve sözleşme metinlerinizin tutarlı ilerlemesini sağlıyoruz.
Fatura Kur Seçimi (Tutarlılık Esastır)
- Fatura tarihi kuru: Uygulamada TCMB döviz alış kuru sıklıkla esas alınır.
- Politika ve sözleşme: Hangi kurun esas alınacağı sözleşmede ve muhasebe politikalarında tutarlı şekilde yazılmalıdır.
- Belge bütünlüğü: Proforma/teklif, fatura ve tahsilat dekontu arasında tarih-kur tutarlılığı arayın.
KDV’nin Esası (Özet)
- Matrah: KDV, fatura tarihindeki TL karşılık üzerinden hesaplanır.
- Kur farkı: Sonradan oluşan farklar çoğu durumda finansman niteliğinde değerlendirilir; ayrı bir bedel/vade farkı söz konusuysa KDV gündeme gelebilir.
- Belgelendirme: Kur farkı tahsil/ödeme ile oluşuyorsa dekont ve mutabakatla destekleyin.
Örnek Yevmiye Kayıtları
1) Dövizli Satış (Fatura Tarihinde)
1.000 USD × 30,00 TL (fatura kuru) = 30.000 TL; KDV %20 = 6.000 TL
- 120 Alıcılar … 36.000
- 600 Yurtiçi Satışlar … 30.000
- 391 Hesaplanan KDV … 6.000
2) Tahsilatta Kur Farkı (Olumlu)
Tahsilat günü kur 31,00 TL → alacak 1.000 TL değer artışı
- 102 Bankalar … 37.000
- 646 Kambiyo Kârları … 1.000 (kur farkı geliri)
- 120 Alıcılar … 36.000
3) Tahsilatta Kur Farkı (Olumsuz)
Tahsilat günü kur 29,50 TL → alacak 500 TL değer kaybı
- 102 Bankalar … 35.500
- 656 Kambiyo Zararları … 500 (kur farkı gideri)
- 120 Alıcılar … 36.000
4) Dövizli Alım (Satıcıdan Fatura)
2.000 EUR × 32,00 TL (fatura kuru) = 64.000 TL + KDV
- 153 Ticari Mallar / 740 Hizmet Maliyeti … 64.000
- 191 İndirilecek KDV … (oranına göre)
- 320 Satıcılar … (toplam TL borç)
5) Ödemede Kur Farkı
Ödeme günü kur 33,00 TL → 2.000 EUR için 2.000 TL ilave
- 656 Kambiyo Zararları … 2.000
- 320 Satıcılar … 64.000
- 102 Bankalar … 66.000
Ay Sonu Değerleme (Borç/Alacaklar)
- Dövizli alacaklar yükselen kurda gelir, düşen kurda gider doğurur (646/656).
- Dövizli borçlar yükselen kurda gider, düşen kurda gelir doğurur.
- Değerleme için aynı gün tek kur politikası kullanın; notlar ve ekstrelerle destekleyin.
Hızlı Kontrol Listesi
- Fatura tarihindeki kur; sözleşme ve politika ile uyumlu mu?
- Tahsilat/ödeme dekontlarıyla alacak/borç kapanışları birebir mi?
- Kur farkları 646/656 hesaplarında ayrıştırıldı mı?
- Vade farkı/ayrıca bedel varsa KDV durumu kontrol edildi mi?
SSS
Vade farkı ile kur farkı aynı mı değerlendirilir?
Hayır. Vade farkı çoğu durumda satış bedelinin unsuru sayılır ve KDV’ye tabidir; kur farkı ise finansman niteliğinde değerlendirilir.
Kur farkları stok maliyetine eklenir mi?
Genellikle ticari mal/hizmet dışındaki finansman farkları gelir-gider hesaplarında izlenir; özel durumlarda iç politika ve standartlara göre maliyete dağıtım yapılabilir.
Hangi belgeleri saklamalıyım?
Fatura, sözleşme, banka dekontları, kur ekran görüntüsü/raporu, mutabakat mektupları ve değerleme listeleri.
İstanbul Mali Müşavirlik olarak dövizli işlemlerinizde kur politikası, kayıt düzeni ve KDV etkisini netleştiriyor; Hizmetlerimiz ve Hakkında sayfalarımızda yaklaşımımızı detaylandırıyoruz.