İçeriğe geç
Gümrük Mevzuatı Rehberi

Gümrük İşlemlerinde Tarife Bilgisi ve Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) Tespiti

İthalat ve ihracat operasyonlarında eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki (GTİP) yerinin doğru saptanması, olası vergi cezalarının önüne geçilmesi ve gümrük süreçlerinin hızlanması için kritik önem taşır.

Bağlayıcı Tarife Bilgisi BTB ve GTİP Tespiti

Tarife Bilgisi (GTİP Belirlenmesi) Nedir?

Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde sınıflandırılmasına ilişkin olarak, kişinin yazılı talebi üzerine Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerince verilen resmi sınıflandırma görüşüdür. BTB başvurusunun yapılamayacağı hallerde veya BTB'nin kabul edilmediği durumlarda talep edilir.

Eğer tarife bilgisi talebiniz tasarlanan somut bir ithalat veya ihracat işlemine (aktif bir rejim beyanına) dayanmıyorsa, başvurunuz normal mesai saatleri dışında incelenir. Bu durumda, 3 saatlik fazla mesai ücreti ve gerekiyorsa laboratuvar tahlil masrafları başvuru sahibi tarafından karşılanır.

Gümrükte işlem görmüş veya görmekte olan (aynı partiyi teşkil eden) bir eşya için bilgi talebinde bulunulamaz. Bu kurala aykırı hareket edenlere Gümrük Kanunu m. 241 uyarınca usulsüzlük cezası kesilir.

Normal Tarife Bilgisi

Bilgi amaçlıdır. Kamu kurumlarının inceleme ve denetim yetkisini ortadan kaldırmaz. Gümrük idareleri bağlayıcı kabul etmediği için uzun soluklu bir koruma kalkanı sağlamaz.

Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB)

Hukuki bağlayıcılığı tamdır. Veriliş tarihinden itibaren 6 yıl boyunca geçerlidir. Dış ticaret firmalarını hatalı GTİP beyanı kaynaklı vergi cezalarından kesin olarak korur.

Başvuru İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Bilgi talebi başvuruları sadece tek bir kalem eşya (aynı tarife pozisyonu alt açılımı ve aynı vergi oranına tabi ürün) için yapılabilir. Bölge müdürlüklerine yapılacak başvuruda şu belgeler istenir:

  • Detaylı Teknik Tanım: Eşyanın tam bileşimi, üretim süreci, kullanım alanı ve kimyasal tahlil gerekiyorsa tahlil metotları.
  • Görsel ve Numuneler: Eşyaya ait katalog, fotoğraf, plan, kroki veya fiziksel numuneler (yabancı dilde olanların yeminli tercümesi).
  • Ticari Belgeler: Eşyaya ait proforma fatura, alım-satım faturası veya kıymet gösterir ticari bilgiler.
  • Geçmiş Beyannameler: Aynı eşya daha önce ithal/ihraç edildiyse o beyanname ve eklerinin fotokopisi.
  • Temsil Belgesi: Başvuran kişinin Gümrük Kanunu m. 5 çerçevesinde yetkisini (vekaletname vb.) kanıtlayan belge.

Sonuçlandırma Süreci

Bölge Müdürlüğünde bir bölge müdür yardımcısı başkanlığında en az iki muayene memurunun katılımıyla bir heyet toplanır. İncelenen eşyanın GTİP'i tespit edilerek tutanağa bağlanır. Belirlenen GTİP, başvuru sahibine tebliğ edilir. Dikkat: Bir kişi aynı eşya için yalnızca bir tarife bilgisi talebinde bulunabilir. Birden fazla talep tespit edilirse durum doğrudan Bakanlığa ve Vergi Dairesine bildirilir.

Gümrük Karar Aracı

BTB & Tarife Bilgisi Karar Matrisi

İşlem yapacağınız eşyanın mevcut durumu ve hedeflerinize göre hangi tarife tespit başvurusunu (Normal vs. BTB) seçmeniz gerektiğini öğrenin.

Mevzuat Dayanağı: 4458 sayılı Gümrük Kanunu (m. 8, m. 9, m. 241), Gümrük Yönetmeliği (m. 201).
Mevzuat Kontrolü: Kasım 2026 | Mesleki İçerik: SMMM Ayşe Nil Boyacıoğlu
Uzmana Danışın
WhatsApp Destek
İMM Mobil Uygulaması İMM Dijital Portal Cebinizde
İMM Dijital Portal Cebinizde

Şirketinizin finansal ve operasyonel yönetimi artık cebinizde. Kapsamlı Ön Muhasebe programımızla gelir/gider takibinizi yapabilir, yapay zeka destekli fiş tarayıcı ile masraflarınızı anında işleyebilirsiniz. Mali Rehber ile güncel mevzuatı anlık izlemek ve banka mutabakatı gibi onlarca özellikten faydalanmak için resmi uygulamamızı inceleyebilirsiniz.