AYM İptal Kararının Arkasındaki Hukuki Gerekçe
Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 72. maddesi kapsamında sporculara yapılan ücret ödemelerinden lig usulüne göre %5 ile %20 arasında gelir vergisi tevkifatı (kesintisi) yapılmaktadır. Sporcuların yıllık gelir toplamının, Kanun’un 103. maddesindeki tarifenin dördüncü dilimini aşması durumunda ise bu gelirlerin yıllık beyanname ile beyan edilmesi zorunludur.
Eski yasal düzenlemede, sporcunun beyanname üzerinden hesaplanan vergisinden, yıl içinde maaşından kesilen bu stopajların mahsup edilebilmesi için gaddar bir kural bulunuyordu: "Kulübün bu parayı devlete fiilen ödemiş olması". Birçok spor kulübünün finansal krizler nedeniyle bu vergileri ödeyememesi, faturanın doğrudan sporcuya kesilmesine ve sporcuların haksız yere devasa ek vergi ve cezalarla karşı karşıya kalmasına yol açıyordu.
Anayasa Mahkemesi: "Kişilere Aşırı Külfet Yüklenemez"
Antalya 1. Vergi Mahkemesi'nin itiraz başvurusu üzerine konuyu esastan görüşen Anayasa Mahkemesi; kaynağında kesilen vergilerin ödenmesinden doğal olarak vergi sorumlularının (kulüplerin) yükümlü olduğunu belirtmiştir. Kesilen vergiler üzerinde mükellefin (sporcunun) hiçbir tasarruf yetkisi bulunmadığından, kulübün hatası yüzünden sporcunun cezalandırılmasını Anayasa’nın 13. ve 35. maddelerinde yer alan Mülkiyet Hakkı ve Ölçülülük İlkesine aykırı bularak ilgili ibareyi oy birliğiyle iptal etmiştir.
Sporcuların Liglerine Göre Güncel Vergilendirme Oranları
Geçici 72. madde uyarınca 31/12/2028 tarihine kadar profesyonel sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemeler üzerinden kesilecek yasal stopaj oranları güncelliğini korumaktadır:
| Spor Dalı ve Lig Seviyesi | Yasal Tevkifat (Stopaj) Oranı | AYM Kararı Sonrası Mahsup Durumu |
|---|---|---|
| Lig Usulüne Tabi: En Üst Lig | %20 | Kulüp devlete ödemese bile yıllık beyannamede kesinlikle mahsup edilir. |
| Lig Usulüne Tabi: En Üstün Bir Altı Lig | %10 | Kulüp devlete ödemese bile yıllık beyannamede kesinlikle mahsup edilir. |
| Lig Usulüne Tabi: Diğer Alt Ligler | %5 | Kulüp devlete ödemese bile yıllık beyannamede kesinlikle mahsup edilir. |
| Lig Usulüne Tabi Olmayanlar ve Milli Sporcular | %5 | Uluslararası müsabaka ödülleri dahil, kulüp ödemese bile doğrudan mahsup edilir. |
Sporcular ve Kulüp Yöneticileri İçin Yeni Dönem
Bu iptal kararı ile birlikte, vergi dairelerinin sporculardan kulübün borcu nedeniyle ek vergi talep etme dönemi resmen kapanmıştır. Devlet, ödenmeyen amme alacağını 6183 sayılı Kanun kapsamında doğrudan vergi sorumlusu olan spor kulüplerinden cebren tahsil edecektir. Sporcuların kişisel servetleri ve beyannameleri yasal güvence altına alınmıştır.